แชร์

วันเบาหวานโลก 14 พฤศจิกายน: รู้ทันเบาหวานตั้งแต่เนิ่น ๆ เริ่มได้จากการตรวจเลือด

อัพเดทล่าสุด: 14 พ.ย. 2026
91 ผู้เข้าชม
วันเบาหวานโลก 14 พฤศจิกายน ตรวจเลือดเช็กน้ำตาลและน้ำตาลสะสม HbA1c กับพาธแล็บ

ทุกวันที่ 14 พฤศจิกายน คือ "วันเบาหวานโลก" (World Diabetes Day) โดยสหพันธ์เบาหวานนานาชาติ (IDF) กำหนดธีมปี 2026–2027 ว่า "Early action on diabetes" หรือ "ลงมือกับเบาหวานตั้งแต่เนิ่น ๆ" เน้น 2 เรื่องหลัก คือ การตรวจพบให้เร็ว และการลดความเสี่ยงก่อนจะกลายเป็นโรค

ธีมนี้สำคัญกับคนไทยมาก เพราะข้อมูลปี 2568 พบว่าประเทศไทยมีผู้เป็นเบาหวานกว่า 6.1 ล้านคน และในจำนวนนี้ราว 27% หรือประมาณ 1.6 ล้านคน ยังไม่รู้ตัวว่าเป็นเบาหวาน ส่วนทั่วโลก IDF ประเมินว่ามีผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวาน 589 ล้านคน และกว่า 250 ล้านคนยังไม่เคยได้รับการวินิจฉัย

ทำไมเบาหวานถึงถูกเรียกว่า "ภัยเงียบ"

เบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งเป็นชนิดที่พบมากที่สุด มักค่อย ๆ เกิดขึ้นโดยไม่มีอาการชัดเจนในช่วงแรก หลายคนรู้ตัวครั้งแรกตอนที่มีภาวะแทรกซ้อนแล้ว เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไต ปัญหาจอประสาทตา หรือปลายประสาทเสื่อม การตรวจพบตั้งแต่ตอนที่ระดับน้ำตาลเริ่มสูงจึงช่วยให้มีเวลาดูแลตัวเองก่อนที่ความเสียหายจะเกิดขึ้น

ภาวะก่อนเบาหวาน: ช่วงเวลาที่ยังแก้ไขได้

ภาวะก่อนเบาหวาน (Prediabetes) คือช่วงที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ แต่ยังไม่ถึงเกณฑ์เบาหวาน ช่วงนี้ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายเริ่มจัดการน้ำตาลได้ไม่ดี ข่าวดีคือการปรับพฤติกรรม เช่น การกิน การออกกำลังกาย และการควบคุมน้ำหนัก สามารถช่วยชะลอหรือป้องกันไม่ให้กลายเป็นเบาหวานได้

ใครควรตรวจเบาหวาน

แนวทางของสมาคมโรคเบาหวานแห่งสหรัฐอเมริกา (ADA) ปี 2026 แนะนำให้ผู้ใหญ่ทุกคนเริ่มตรวจคัดกรองเบาหวานตั้งแต่อายุ 35 ปี และควรตรวจเร็วกว่านั้นหากมีน้ำหนักเกินร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่น เช่น

  • มีพ่อ แม่ หรือพี่น้องเป็นเบาหวาน
  • มีน้ำหนักเกินหรือรอบเอวเกิน
  • มีความดันโลหิตสูง หรือไขมันในเลือดผิดปกติ
  • เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์
  • ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย

หากผลตรวจปกติ ADA แนะนำให้ตรวจซ้ำอย่างน้อยทุก 3 ปี และถ้ามีภาวะก่อนเบาหวาน (Prediabetes) ควรติดตามอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

ตรวจเบาหวานด้วยการตรวจเลือดอะไรบ้าง

การตรวจที่ใช้บ่อยมี 2 แบบ ซึ่งแพทย์อาจเลือกใช้อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองอย่างร่วมกัน

1. ระดับน้ำตาลในเลือดหลังงดอาหาร (Fasting Plasma Glucose: FPG หรือ FBS)

ต้องงดอาหารและเครื่องดื่มที่ให้พลังงานอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนตรวจ (ดื่มน้ำเปล่าได้)

  • ปกติ: ต่ำกว่า 100 มก./ดล.
  • ภาวะก่อนเบาหวาน: 100–125 มก./ดล.
  • เข้าเกณฑ์เบาหวาน: ตั้งแต่ 126 มก./ดล. ขึ้นไป

2. น้ำตาลสะสม (HbA1c)

สะท้อนระดับน้ำตาลเฉลี่ยในช่วงประมาณ 2–3 เดือนที่ผ่านมา ไม่ต้องงดอาหารก่อนตรวจ

  • ปกติ: ต่ำกว่า 5.7%
  • ภาวะก่อนเบาหวาน: 5.7–6.4%
  • เข้าเกณฑ์เบาหวาน: ตั้งแต่ 6.5% ขึ้นไป

การวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานจริง แพทย์จะพิจารณาร่วมกับการตรวจซ้ำหรือการตรวจอื่นๆประกอบ ผลตรวจครั้งเดียวจึงเป็น "สัญญาณให้ปรึกษาแพทย์" ไม่ใช่คำตัดสินสุดท้าย

ลงมือตั้งแต่วันนี้ ไม่ต้องรอให้มีอาการ

  • ลดเครื่องดื่มหวานและแป้งขัดขาว เลือกอาหารที่มีใยอาหารมากขึ้น
  • ขยับร่างกายสม่ำเสมอ เช่น เดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือออกกำลังกายที่ชอบ
  • ควบคุมน้ำหนักและรอบเอวให้อยู่ในเกณฑ์
  • นอนหลับให้เพียงพอและจัดการความเครียด
  • ตรวจระดับน้ำตาลตามช่วงอายุและความเสี่ยง และเก็บผลไว้ดูแนวโน้มทุกปี

สรุป

วันเบาหวานโลกปีนี้ชวนทุกคน "ลงมือตั้งแต่เนิ่น ๆ" เพราะเบาหวานมักไม่มีอาการในช่วงแรก การตรวจเลือดดูระดับน้ำตาลและน้ำตาลสะสมช่วยให้รู้ความเสี่ยงได้ก่อน และถ้าพบภาวะก่อนเบาหวาน ยังมีโอกาสปรับพฤติกรรมเพื่อป้องกันโรคได้

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับผลตรวจ ควรปรึกษาแพทย์


บทความที่เกี่ยวข้อง
Brain Fog: สมองตื้อ คิดงานไม่ออก? คุณอาจไม่ได้ขี้เกียจ แต่ร่างกายกำลังเผชิญภาวะ ‘สมองล้า’
เคยไหมคะ? ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกไม่สดชื่น หัวสมองตื้อๆ เบลอๆ คิดงานที่เคยทำแป๊บเดียวเสร็จกลับคิดไม่ออก จำอะไรก็ไม่ค่อยได้
29 ก.ค. 2026
ตรวจสุขภาพตามวัย vs ตรวจตามอาการ อันไหนคุ้มกว่ากัน?
จริง ๆ แล้วคำตอบขึ้นอยู่กับมุมมองเรื่องสุขภาพของแต่ละคน แต่ถ้ามองในระยะยาว เราลองมาเปรียบเทียบกันแบบชัด ๆกันดีกว่า
27 ก.พ. 2026
หน้าฝน! ทำไมรู้สึกขี้เกียจ เพลียง่าย ภูมิตก? เพราะคนเมือง 80% ขาด 'Vitamin D' โดยไม่รู้ตัว
พอเข้าสู่ฤดูฝน หลายคนมักจะรู้สึกขี้เกียจ ง่วงซึม หรือป่วยง่ายกว่าปกติ อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องของสภาพอากาศที่น่านอนนะคะ
8 ก.ค. 2026
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ นโยบายคุกกี้
Powered By MakeWebEasy Logo MakeWebEasy